PIT-2, czyli jak nie być biedniejszym w 2022 r.
Na mocy rewolucyjnych zmian wprowadzonych do polskiego porządku prawnego w ramach „Polskiego Ładu” ograniczona została możliwość częściowego odliczenia składki zdrowotnej od podatku PIT. Skutkuje to zwiększeniem kwoty podatku PIT oraz zaliczki na ten podatek.
Nowe regulacje „Polskiego Ładu” przewidują jednak możliwość stosowania wyższej kwoty zmniejszającej podatek PIT – tj. 5 100 zł (dotychczas kwota ta wynosiła zaledwie 525 zł). Rozwiązanie to (w zależności od wysokości osiąganych przychodów) w większym bądź w mniejszym stopniu niweluje negatywne skutki braku możliwości odliczenia składki zdrowotnej od podatku PIT.
Co do zasady, kwota zmniejszająca podatek uwzględniana jest dopiero przy określaniu ostatecznej kwoty podatku PIT w momencie rozliczenia za dany rok podatkowy i nie jest ona ujmowana w kalkulacji miesięcznych zaliczek na podatek PIT. W takim przypadku, w rocznym rozliczeniu podatnika osiągającego przychód tylko z jednego źródła – np. ze stosunku pracy, powstałaby nadpłata w podatku PIT o równowartości kwoty zmniejszającej podatek, tj. 5 100 zł, która zostałaby mu następnie zwrócona.
PIT-2 to oświadczenie pracownika, które upoważnia pracodawcę do pomniejszenia zaliczki na podatek dochodowy za dany miesiąc o kwotę zmniejszającą podatek. Bez takiego oświadczenia pracodawca może dokonać odliczenia kwoty zmniejszającej podatek wyłącznie przy rocznym rozliczeniu. Tym samym, niezłożenie oświadczenia nie skutkuje utratą prawa do skorzystania z całej kwoty zmniejszającej podatek PIT przy rozliczeniu rocznym.
PIT-2 można złożyć pracodawcy, jeśli:
- nie otrzymuje się renty ani emerytury,
- nie osiąga się dochodów z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną,
- nie otrzymuje się świadczeń z Funduszu Pracy lub z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
- nie osiąga się dochodów jako prowadzący działalność gospodarczą od których samemu jest się zobowiązanym obliczyć zaliczkę na podatek dochodowy,
- nie osiąga się dochodów jako prowadzący działalność gospodarczą (rozliczając się na tzw. zasadach ogólnych), od których samemu jest się zobowiązanym obliczyć zaliczkę na podatek dochodowy z tytułu najmu lub dzierżawy (wynajmując/dzierżawiąc na ryczałcie, bez prowadzenia działalności gospodarczej punkt ten nie znajdzie zastosowania).
Co do zasady, pracownicy składają PIT-2 jeszcze przed rozpoczęciem pracy i obowiązuje ono do momentu odwołania. W związku z tym, warto upewnić się, czy taki dokument został złożony jeszcze przed rozpoczęciem pracy oraz czy pracodawca nim dysponuje.
Na podstawie PIT-2 pracodawca uwzględnia kwotę zmniejszającą podatek w kalkulacji miesięcznych zaliczek na podatek PIT (stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, tj. 425 zł=1/12 X 5 100 zł). Gdy kwota zmniejszająca podatek jest stosowana w kalkulacji miesięcznych zaliczek na podatek PIT to nie dokonuje się jej odliczenia przy rocznym rozliczeniu.
Obniżenie miesięcznej zaliczki na podatek PIT o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek (425 zł) będzie skutkować wypłatą wyższego wynagrodzenia niż to, które wypłacane byłoby w 2022 r., gdyby pracodawca nie stosował zmniejszenia zaliczki na podatek PIT.
Zasadniczo, zastosowanie kwoty zmniejszającej zaliczkę na PIT nie zawsze będzie zwiększać kwoty miesięcznego wynagrodzenia w porównaniu do wynagrodzenia, które było wypłacane w poprzednim roku.
1.
| Wynagrodzenie miesięczne | 2021 r. | 2022 r. (ze złożonym PIT-2) | 2022 r. (bez złożenia PIT-2) |
| Brutto | 3 010 zł | 3 010 zł | 3 010 zł |
| Netto (praca w miejscowości zamieszkania) | 2 210 zł | 2 364 zł | 1 939 zł |
Zastosowanie kwoty zmniejszającej zaliczkę na podatek PIT zwiększa wynagrodzenie miesięczne osób zarabiających minimalne wynagrodzenie (tj. 3010 brutto). Wynagrodzenie netto tych osób wzrośnie o 154 zł miesięcznie (1848 zł rocznie) w stosunku do wynagrodzenia otrzymywanego w 2021 r.
2.
| Wynagrodzenie miesięczne | 2021 r. | 2022 r. (ze złożonym PIT-2) | 2022 r. (bez złożenia PIT-2) |
| Brutto | 5 600 zł | 5 600 zł | 5 600 zł |
| Netto (praca w miejscowości zamieszkania) | 4 037 zł | 4 043 zł | 3 618 zł |
W odniesieniu do zarobków przekraczających kwotę minimalnego wynagrodzenia wzrost miesięcznego wynagrodzenia w stosunku do wynagrodzenia otrzymywanego w 2021 r., wskutek zastosowania kwoty zmniejszającej zaliczkę będzie niższy. Na poziomie zarobków miesięcznych od ok. 5600 zł brutto zastosowanie kwoty zmniejszającej zaliczkę na podatek PIT (425 zł) staje się neutralne. W efekcie pracownik otrzyma wynagrodzenie zbliżone wynagrodzeniu, jakie otrzymywał w poprzednim roku.
Uwzględnienie kwoty zmniejszającej podatek w kalkulacji zaliczki na podatek PIT w wielu przypadkach zniweluje negatywne skutki związane z brakiem możliwości częściowego odliczenia składki zdrowotnej od zaliczki na podatek PIT. Rozwiązanie to może w pewnych przypadkach pozwolić utrzymać wysokość miesięcznego wynagrodzenia na poziomie pensji otrzymywanej w poprzednim roku.
O ile podatnik spełnia warunki pozwalające na zastosowanie kwoty zmniejszającej zaliczkę na podatek PIT, warto złożyć PIT-2 w celu zniwelowania skutków spadku kwoty miesięcznego wynagrodzenia w stosunku do miesięcznych zarobków osiąganych w poprzednim roku podatkowym czy też zachowania pensji na poziomie otrzymywanej w poprzednim roku. W przeciwnym razie, różnica w otrzymywanym miesięcznym wynagrodzeniu może być odczuwalna dla wielu podatników.
Jeśli zatem należysz do grupy osób, która spełnia warunki do złożenia PIT-2 to najlepiej uczynić to jak najszybciej. Dzięki złożeniu PIT-2 można zyskać wyższe wynagrodzenie bądź utrzymać poziom wynagrodzenia zbliżony do wynagrodzenia uzyskiwanego w poprzednim roku. W przeciwnym razie, wynagrodzenie będzie co miesiąc niższe o 425 zł. Osoba, która nie złożyła PIT-2, wprawdzie uzyska od Urzędu Skarbowego zwrot nadpłaconego podatku, jednak nastąpi to dopiero w 2023 r.
Autorzy:
Artur Szymonek – Senior Associate, Aplikant adwokacki, ADN Doradztwo Podatkowe
Dominik Szlęzak – Praktykant, ADN Doradztwo Podatkowe
