Jak rozliczyć zyski z kryptowalut w Polsce? Praktyczny poradnik dla inwestorów
Kryptowaluty stały się jednym z najpopularniejszych aktywów inwestycyjnych ostatnich lat. Według raportu UCE Research i Ari10 z 2025 roku 18,4 % dorosłych Polaków deklaruje, że inwestuje w kryptowaluty, co przekłada się na wiele milionów użytkowników w naszym kraju. Wraz z rosnącą popularnością pojawia się jednak pytanie: jak prawidłowo rozliczyć te transakcje przed fiskusem?
Polskie przepisy podatkowe jasno określają zasady – dochody z kryptowalut podlegają opodatkowaniu i muszą być wykazane w rocznym zeznaniu. Poniżej znajdziesz praktyczny przewodnik, który pozwoli uniknąć najczęstszych błędów.
Które transakcje trzeba wykazać w PIT?
Na gruncie przepisów podatkowych, opodatkowane jest jedynie zbycie walut wirtualny – obowiązuje stawka podatku 19% od dochodu, czyli od różnicy między przychodem a kosztami uzyskania przychodu. Zyski z kryptowalut rozlicza się w zeznaniu PIT-38, czyli w tym samym formularzu, co np. przychody z giełdy papierów wartościowych.
Zgodnie z art. 17 ust. 1f ustawy o PIT, przez odpłatne zbycie waluty wirtualnej rozumie się jej wymianę na prawny środek płatniczy, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna, lub regulowanie innych zobowiązań walutą wirtualną.
Opodatkowaniu podlegają będą więc:
- sprzedaż kryptowaluty za złotówki lub inną walutę tradycyjną,
- płatności kryptowalutą za towary i usługi.
Nie będzie jednaj opodatkowana:
- wymiana jednej kryptowaluty na inną,
- darowizna kryptowaluty.
Warto pamiętać, że nawet jeśli w danym roku inwestor nie sprzedał kryptowalut i nie miał przychodów, to i tak powinien złożyć PIT-38, aby wykazać poniesione koszty (np. zakup). Brak wykazania zakupu kryptowalut w deklaracji PIT może w przyszłości uniemożliwić odliczenie wydatków na zakup tych kryptowalut jako kosztów uzyskania przychodów.
Koszty podatkowe – co można odliczyć?
Ustawa o PIT określa, że koszty uzyskania przychodów z tytułu sprzedaży kryptowalut stanowią udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie waluty wirtualnej oraz koszty związane ze zbyciem waluty wirtualnej.
Do kosztów zaliczamy m.in.:
- wydatki na nabycie kryptowalut,
- prowizje giełdowe i opłaty transakcyjne związane z nabyciem i zbyciem waluty,
Do kosztów uzyskania przychodu można zaliczyć jedynie takie wydatki, które są bezpośrednio związane z nabyciem i sprzedażą walut. Nie zaliczymy więc do kosztów wydatków związanych z wymianą jednej kryptowaluty na inną – nawet jeżeli celem tej wymiany była ostatecznie sprzedaż tego prawa majątkowego. Do kosztów nie zaliczymy także wydatków na zakup sprzętu komputerowego, energii elektrycznej czy internetu – chyba że inwestycja prowadzona jest w ramach działalności gospodarczej związanej z miningiem.
Co istotne: koszty poniesione w danym roku należy wykazać w PIT-38 nawet wtedy, gdy nie wystąpił przychód. Niewykorzystana nadwyżka kosztów przechodzi na kolejne lata.
Darowizna kryptowalut
Kryptowaluty coraz częściej przekazywane są również w formie darowizn, na przykład między członkami rodziny. W takim przypadku zastosowanie mają przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn. Podatek ciąży na osobie, która otrzymuje darowiznę, i to ona jest zobowiązana do zgłoszenia jej fiskusowi. Wartość darowizny ustala się według średniego kursu z dnia jej otrzymania, przy czym należy posługiwać się obiektywnymi źródłami wyceny (np. notowaniami z popularnych giełd czy serwisów rynkowych).
Wysokość podatku zależy od relacji między darczyńcą a obdarowanym:
- Grupa I – najbliższa rodzina (małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo) – kwota wolna 36 120 zł,
- Grupa II – dalsza rodzina (np. wujostwo, kuzyni) – kwota wolna 27 090 zł,
- Grupa III – osoby obce – kwota wolna 5 733 zł.
Jeżeli darowizna przekracza kwotę wolną, należy zapłacić podatek według skali od 3% do 20%.
Najbliższa rodzina (tzw. grupa zerowa, obejmująca m.in. małżonka, dzieci, rodziców, dziadków, wnuki czy rodzeństwo) może skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku, jeśli darowizna zostanie zgłoszona do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy na formularzu SD-Z2. Brak zgłoszenia w tym czasie powoduje utratę prawa do zwolnienia, nawet jeśli darowizna została dokonana w rodzinie.
W praktyce darowizna kryptowaluty niesie pewne ryzyka. Organy podatkowe mogą zakwestionować wycenę, jeśli nie będzie oparta na wiarygodnych danych, a przy większych kwotach zdarza się, że sprawdzają również źródło pochodzenia kryptowaluty po stronie darczyńcy. Dlatego przy przekazywaniu znacznych wartości warto zadbać o pełną dokumentację transakcji i terminowe dopełnienie formalności.
Jakie dokumenty trzeba gromadzić?
Rozliczenie kryptowalut wymaga rzetelnej dokumentacji. Fiskus nie dostarcza gotowych raportów, a część giełd – zwłaszcza zagranicznych – nie wystawia żadnych zestawień zgodnych z polskim prawem.
Warto zbierać:
- wyciągów historii transakcji z giełd kryptowalut,
- potwierdzenia przelewów bankowych,
- zrzuty ekranu czy inne raporty potwierdzające zakup kryptowaluty, ich ilość czy cenę zakupu,
- dokumenty określające prowizje giełdowe, opłaty za przelewy czy korzystanie z portfeli.
Brak tych danych może w razie kontroli skutkować problemami z udowodnieniem zarówno przychodów, jak i kosztów.
Co z podatkiem od stakingu i airdrop?
Zyski z kryptowalut to nie tylko ich sprzedaż. Jedną z popularniejszych metod pasywnego zarabiania na kryptowalutach jest tzw. „staking”. Polega na „zamrożeniu” posiadanych tokenów w specjalnym portfelu lub na giełdzie w celu wspierania działania sieci blockchain opartej na mechanizmie Proof of Stake. W praktyce użytkownik oddaje swoje kryptowaluty do dyspozycji sieci, a w zamian otrzymuje nagrody w formie dodatkowych tokenów – można to porównać do odsetek od lokaty bankowej czy obligacji. W przeciwieństwie jednak do tradycyjnego depozytu, staking wiąże się z ryzykiem rynkowym, ponieważ nagrody są naliczane w tej samej kryptowalucie, której wartość może się dynamicznie zmieniać.
Z kolei airdrop to forma promocji w świecie kryptowalut polegająca na darmowym rozdawaniu tokenów użytkownikom. Najczęściej projekty blockchainowe stosują go, aby zwiększyć rozpoznawalność, zachęcić do korzystania z aplikacji lub nagrodzić społeczność. Tokeny trafiają bezpośrednio do portfeli osób spełniających określone warunki, np. posiadanie innej kryptowaluty czy rejestracja w serwisie.
Opodatkowanie stakingu i airdropów w Polsce wciąż budzi wiele wątpliwości, ponieważ przepisy podatkowe nie regulują tych zjawisk wprost. W przypadku stakingu organy podatkowe często uznają, że przychód powstaje już w momencie otrzymania dodatkowych tokenów i powinien być wyceniony według wartości rynkowej z dnia ich uzyskania. Taka interpretacja wynika z indywidualnych rozstrzygnięć wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, który traktuje nagrody stakingowe jako przychód z praw majątkowych[1]. Z drugiej strony w sądach administracyjnych pojawiają się wyroki wskazujące, że momentem podatkowym powinna być dopiero sprzedaż lub wymiana uzyskanych w ten sposób kryptowalut, co byłoby rozwiązaniem prostszym dla podatników i bliższym zasadom opodatkowania obrotu kryptowalutami. W wyrokach podkreśla się przy tym, że w ustawie o podatku dochodowym przepisy zostały sformułowane w taki sposób, że momentem powstania przychodu jest odpłatne zbycie lub wykorzystanie praw majątkowych, a nie samo otrzymanie kryptowaluty, co sądy traktują jako argument za przesunięciem momentu opodatkowania do chwili faktycznej realizacji przychodu[2].
Podobny problem pojawia się przy airdropach, czyli darmowych dystrybucjach tokenów organizowanych w celach marketingowych przez projekty blockchainowe. Tutaj również brak jest jednoznacznych regulacji, a interpretacje podatkowe bywają rozbieżne. Organy podatkowe wskazują, że airdropy nie stanowią darowizny w rozumieniu kodeksu cywilnego, a więc nie podlegają podatkowi od spadków i darowizn[3]. Kwestia podatku dochodowego jest jednak otwarta. W części interpretacji przyjmuje się, że przychód powstaje w chwili otrzymania tokenów, nawet jeśli nie są jeszcze notowane na giełdzie. Podobnie jednak jak przy stakingu, sądy administracyjne podnoszą, że opodatkowanie powinno nastąpić dopiero w momencie sprzedaży lub wymiany airdropowanych kryptowalut. W takim przypadku wartość przychodu byłaby równa cenie sprzedaży, a koszt uzyskania przychodu wynosiłby zero.
Oba zagadnienia pokazują, jak duża jest niepewność interpretacyjna w obszarze podatków od kryptowalut. Z jednej strony fiskus skłania się ku opodatkowaniu już w chwili otrzymania tokenów, z drugiej – sądy i doradcy podatkowi wskazują na konieczność powiązania opodatkowania z faktycznym zbyciem aktywów. W praktyce oznacza to, że podatnicy powinni zachować ostrożność i być przygotowani na ewentualne spory z organami podatkowymi, jeśli przyjmą korzystniejsze dla siebie rozwiązanie. W tak niepewnym środowisku prawnym rozważne będzie dla podatników zabezpieczenie swojego stanowiska poprzez uzyskanie pozytywnej interpretacji organów podatkowych.
Podsumowanie
Rozliczanie kryptowalut w Polsce wcale nie musi być skomplikowane – pod warunkiem, że od początku dbasz o dokumentację i znasz podstawowe przepisy. Najważniejsze jest wykazywanie wszystkich kosztów w roku ich poniesienia, nawet gdy nie było przychodu, oraz unikanie błędów przy przeliczaniu walut.
Jeśli masz dużą liczbę transakcji, korzystasz ze stakingu czy handlujesz kryptowalutą, warto rozważyć współpracę z doradcą podatkowym. To najlepszy sposób, aby uniknąć błędów, które mogą kosztować więcej niż sam podatek.
Masz wątpliwości, jak rozliczyć swoje kryptowaluty? W ADN Podatki pomożemy Ci bezpiecznie i skutecznie wypełnić obowiązki wobec fiskusa.
Autor: Łukasz Fiuk, Senior Associate, ADN Doradztwo Podatkowe
[1] Por: pismo z dnia 24.03.2023 r., wydane przez: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, 0112-KDIL2-2.4011.60.2023.1.AG; pismo z dnia 19.04.2024 r., wydane przez: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, 0112-KDIL2-2.4011.146.2024.2.IM; pismo z dnia 24.11.2023 r., wydane przez: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, 0115-KDIT1.4011.687.2023.1.MR.
[2] Wyrok WSA w Gdańsku z 25.03.2025 r., I SA/Gd 919/24, LEX nr 3846266; Wyrok WSA w Warszawie z 21.03.2024 r., III SA/Wa 178/24, Wyrok WSA w Poznaniu z 19.12.2024 r., I SA/Po 434/24, LEX nr 3817237.
[3] Pismo z dnia 10.06.2025 r., wydane przez: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, 0111-KDIB2-2.4015.33.2025.3.PB.
