Ulga na zabytki – co wchodzi w zakres?

W związku z ostatnimi zmianami w przepisach podatkowych, które wprowadzono w ramach tzw. Polskiego Ładu, do ustawy PIT zostało wprowadzonych szereg ulg podatkowych, w tym nowa ulga na zabytki, zwana potocznie „Pałacyk plus”.

Zgodnie z uzasadnieniem do Polskiego Ładu, celem przedmiotowej ulgi: „jest stworzenie w podatku dochodowym od osób fizycznych zachęty do inwestowania w ochronę zabytków.”

Ulga na zabytki – co wchodzi w zakres?

Zgodnie z nowo dodanym art. 26hb ustawy PIT, na podstawie nowej ulgi, odliczeniu od dochodu podlegają:
• wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni mieszkaniowej przeznaczony na remonty budynku wpisanego do rejestru zabytków lub ewidencji zabytków,
• wydatki na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowalne poprawiające stan zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków lub znajdującego się w ewidencji zabytków,
• wydatki na nabycie zabytku nieruchomego lub udział w takim zabytku pod warunkiem, że podatnik poniósł na nieruchomość wydatki wspomniane powyżej.

Zgodnie z nowymi przepisami, wydatki poniesione na cele wskazane w pierwszych dwóch punktach, podatnicy będą mogli uwzględnić w 50%, przy czym nie ma w tym zakresie limitu kwotowego.

W przypadku natomiast wydatku na nabycie zabytku wpisanego do rejestru zabytków, ustawa przewiduje możliwość pomniejszenia podstawy obliczenia podatku, o wartość nie większą niż kwota odpowiadająca iloczynowi kwoty 500 zł i liczby metrów kwadratowych powierzchni użytkowej danej nieruchomości. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że limit odliczenia na wszystkie inwestycje podatnika z powyższego tytułu nie może przekroczyć 500 000 zł.

W sytuacji, gdy kwota rocznego dochodu/przychodu jest niższa niż kwota przysługującego odliczenia, podatnik może odliczać kwotę nieznajdującą pokrycia w rocznym dochodzie/przychodzie maksymalnie przez sześć kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym dokonano odliczenia po raz pierwszy. Tym samym, podatnik nie będzie mógł wykazać straty, jednak będzie mógł przedmiotowe środki wykorzystać w rozliczeniach podatkowych obejmujących następne lata.

Kto może skorzystać z ulgi?

Ulga jest skierowana do podatników PIT, tj. osób fizycznych, opłacających podatek według skali podatkowej, podatek liniowy lub ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Tym samym, z ulgi będą mogły skorzystać m.in. osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą (ulga nie znajdzie zastosowania m.in. w zakresie sp. z o.o. oraz S.A.), jak i osoba nie prowadząca działalności.

Z ulgi może też skorzystać osoba, która już w poprzednich latach kupiła zabytek, albo ma nieruchomość, która dopiero za jakiś czas, po przejściu odpowiedniej procedury, zostanie wpisana do rejestru. Można w takim wypadku odpisać połowę kosztów renowacji, konserwacji bądź innych robót budowlanych.

W przypadku małżonków, między którymi istnieje wspólność majątkowa, omawiana ulga może być odliczana w częściach równych lub w dowolnej proporcji ustalonej przez małżonków – bez względu na to, czy dokument potwierdzający poniesienie wydatku został wystawiony na jednego z nich bądź na obojga małżonków.

Nowo wprowadzona ulga stanowi narzędzie przeznaczone również dla posiadaczy starych mieszkań oraz kamienic. Nowe przepisy podatkowe obejmują również budynki, które zostały wpisane do ewidencji zabytków i nie figurują w rejestrze zabytków. W przypadku takich budynków, również można skorzystać z nowych odliczeń podatkowych, poza odliczeniem dotyczącym zakupu.

Jakie warunki należy spełnić, aby skorzystać z ulgi?

W przypadku wydatków na wpłaty na fundusz remontowy podatnik musi:
• być właścicielem lub współwłaścicielem zabytku nieruchomego w momencie ponoszenia wydatku (wpłaty),
• posiadać dowód wpłaty lub zaświadczenie wydane przez wspólnotę mieszkaniową bądź spółdzielnię mieszkaniową o wysokości dokonanych w roku podatkowym wpłat.

W przypadku wydatków na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane podatnik musi:
• być właścicielem lub współwłaścicielem zabytku nieruchomego w momencie ponoszenia wydatku,
• posiadać sporządzone na piśmie pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie tych prac – w przypadku zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków,
• posiadać sporządzone na piśmie zalecenia konserwatorskie – w przypadku zabytku nieruchomego znajdującego się w wojewódzkiej lub gminnej ewidencji zabytków,
• posiadać fakturę wystawioną przez podatnika podatku VAT niekorzystającego ze zwolnienia od tego podatku.

Kiedy nie można skorzystać z ulgi?

Poza wskazaniem, kiedy ulga przysługuje, ustawodawca zawarł również pewne wyłączenia uniemożliwiające skorzystanie z niej. Tym samym, podatnik nie będzie mógł skorzystać z ulgi na zabytki, jeżeli:
• dokonał już odliczenia w ramach ulgi tych samych wydatków w innym zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym poniósł wydatek na zabytek, np. gdy złożył PIT-28 i skorzystał z ulgi na zabytki nie może odliczyć tych samych wydatków w PIT-37,
• odliczył poniesione wydatki w ramach innej ulgi np. w uldze termomodernizacyjnej,
• wydatki zostały mu w jakikolwiek sposób zwrócone.

Podsumowanie

Ulgę na zabytki ocenić należy w sposób pozytywny. Dzięki zaproponowanemu rozwiązaniu istnieje szansa, aby zabytkowe elementy polskiej architektury odzyskały swój dawny blask.
Jednocześnie nasuwa się pytanie, czemu wprowadzając przedmiotową ulgę ograniczono się jedynie do osób fizycznych, a nie rozciągnięto jej również na podatek dochodowy od osób prawnych. Większość pałaców oraz zamków, koniec końców znajduje się w posiadaniu spółek celowych, a nie bezpośrednio osób fizycznych. Tym samym, opisywana ulga nie znajdzie do nich zastosowania, a co za tym idzie, niewątpliwie utrudni to ewentualne inwestycje w takie nieruchomości.

Jeżeli chodzi o samo zastosowanie ulgi, przed dokonaniem jakichkolwiek wydatków na zabytki warto wcześniej zaciągnąć porady u doradcy podatkowego, czy planowane przez nas działania mieszczą się w zakresie możliwości skorzystania z ulgi na tzw. „Pałacyk plus”.

Autorzy:

Michał Miklaszewski – Senior Associate, Aplikant radcowski, ADN Doradztwo Podatkowe

Jakub Kowalski – Praktykant, ADN Doradztwo Podatkowe