Oświadczenie o sporządzeniu local file i rynkowości cen transferowych za 2026
Jak już informowaliśmy, w planach rządowych pojawiła się propozycja modyfikacji sposobu składania oświadczenia o sporządzeniu lokalnej dokumentacji cen transferowych zgodnie ze stanem rzeczywistym, jak również o tym, że ceny transferowe nią objęte są ustalane na warunkach rynkowych. W niniejszej publikacji chcielibyśmy pochylić się nad tą kwestią nieco szerzej, przyglądając się przede wszystkim praktycznym konsekwencjom postulowanej zmiany.
Przypomnijmy, że w aktualnym stanie prawnym przedmiotowe oświadczenie składane jest w ramach sporządzanej w terminie do końca jedenastego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego informacji o cenach transferowych za ten rok podatkowy. Formularz TPR-C przesyłany jest naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu dla podatnika za pomocą środków komunikacji elektronicznej zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.
Opisany powyżej obowiązek sprawozdawczy, obejmujący złożenie oświadczenia podmiotu o tym, że lokalna dokumentacja cen transferowych została sporządzona zgodnie ze stanem rzeczywistym, a ceny transferowe nią objęte są ustalane na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane, powinien być zrealizowany nie później niż miesiąc po sporządzeniu local file.
Planowane włączenie oświadczenia w zakres elementów obligatoryjnych lokalnej dokumentacji cen transferowych wydaje się przede wszystkim działaniem racjonalnym z punktu widzenia kompleksowości kontroli kwestii transfer pricing. Obecnie bowiem, stosownie do przepisów art. 11s ust. 1 oraz art. 11s ust. 3 ustawy CIT, żądanie przedłożenia local file organowi podatkowemu możliwe jest po upływie dziesiątego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego (termin na sporządzenie lokalnej dokumentacji cen transferowych). W praktyce zatem kompetencja władz skarbowych do wystąpienia z żądaniem przedłożenia im local file wyprzedza w czasie wymóg złożenia przez podmiot obowiązany do jej sporządzenia oświadczenia, że taki fakt istotnie miał miejsce. Należy oczywiście zakładać pragmatyzm w działaniach organów podatkowych i występowanie z żądaniem na podstawie art. 11s ust. 1 ustawy CIT dopiero po złożeniu przez podmiot powiązany formularza TPR-C, niemniej planowana nowelizacja przepisów przyczyni się do wyeliminowania tego miesięcznego okresu pomiędzy terminami na sporządzenia local file oraz złożenia TPR-C w kontekście żądania z art. 11s ust. 1 ustawy CIT.
Wydaje się, że przeniesienie oświadczenia o sporządzeniu lokalnej dokumentacji cen transferowych zgodnie ze stanem rzeczywistym, jak również o tym, że ceny transferowe nią objęte są ustalane na warunkach rynkowych, może sprzyjać także rozwiązywaniu niektórych problemów związanych z ograniczeniem, jakim jest sam formularz TPR-C, na które wskazywaliśmy: Raportowanie cen transferowych – od szczegółu do… szczegółu. Chodzi w szczególności o możliwość zaadresowania treści oświadczenia do pojedynczej dokumentowanej transakcji, a nie zbiorczego zadeklarowania rynkowości ich wszystkich. Na tę chwilę nie wiadomo, jak dokładnie kształtować się będzie realizacja wymogu składania oświadczenia w obrębie local file, niemniej być może będzie to rozwiązanie nieco bardziej elastyczne, przez co umożliwi dostosowanie jego treści do konkretnego przypadku.
Dostrzegając ewentualne korzyści, które miałaby przynieść planowana zmiana, nie sposób nie odnieść wrażenia, że skoro oświadczenie nie będzie już przesyłane do naczelnika urzędu skarbowego na podstawie art. 11t ustawy CIT, to z jego treścią organ podatkowy zapozna się zatem dopiero z chwilą przedłożenia przez podatnika local file.
W naturalny sposób rodzi to pytanie o potrzebę zbierania od podatnika oświadczenia o treści, która odnosi się do zrealizowania przez niego wymogu opracowania lokalnej dokumentacji cen transferowych. Dyskusyjna jest też w takiej sytuacji racjonalność składania oświadczenia w zakresie rynkowości cen transferowych objętych sporządzonym opracowaniem. Zgodnie z obowiązującymi przepisami jednym z elementów local file jest bowiem odniesienie ceny transferowej do wyniku przeprowadzonej przez podatnika analizy cen transferowych, wraz z uzasadnieniem odchyleń, jeżeli takie wystąpiły.
Niezależnie od tego stricte formalnego wymogu co do zawartości lokalnej dokumentacji cen transferowych wydaje się, że stanowisko podmiotu zobowiązanego do jej sporządzenia w kwestii zgodności stosowanych przez niego cen transferowych z zasadą ceny rynkowej jest immanentną cechą tego opracowania. Wynika to bowiem wprost z gwarancyjnej funkcji dokumentacji cen transferowych, która tworzyć ma w założeniu swoiste domniemanie zgodności warunków opisanych w niej transakcji kontrolowanych z zasadą arm’s length; domniemanie wzruszalneprzez organy podatkowe, niemniej o tyle, o ile udowodnią one, że stanowisko podatnika prezentowane w local file jest nieprawidłowe.
Jeżeli podatnik odnosząc się do stosowanych cen transferowych nie będzie w stanie przynajmniej uprawdopodobnić ich rynkowości, wymóg złożenia jakiegokolwiek oświadczenia w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. W przypadkach, w których z treści przygotowanego opracowania wynika z kolei, że podmiot obowiązany do jej sporządzenia deklaruje zgodność warunków transakcji kontrolowanych z zasadą ceny rynkowej, składanie w tym zakresie odrębnego oświadczenia wydaje się zupełnie nie realizować celu zakładanego przez projektodawcę, czyli eliminacji zbędnych procedur, wymogów i obciążeń po stronie podatników.
W przeniesieniu treści oświadczenia o tym, że lokalna dokumentacja cen transferowych została sporządzona zgodnie ze stanem rzeczywistym, a ceny transferowe nią objęte są ustalane na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane, do local file, zdaniem autora, trudno dostrzec także praktyczny walor takiego rozwiązanie po stronie fiskusa.
Z treścią przedmiotowego oświadczenia władze skarbowe zapoznawać się będą dopiero w razie zadośćuczynienia ich żądaniu o przedłożenie lokalnej dokumentacji cen transferowych, która – w razie braku doręczenia przedmiotowego żądania – nie wymaga złożenia do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Innymi słowy – do czasu otrzymania takiego dokumentu od podatnika organy podatkowe wiedzieć będą w przedmiotowej kwestii mniej i najczęściej uzyskiwać będą taką wiedzę później niż obecnie (zakładając, o czym była mowa na wstępie, że w aktualnym jeszcze stanie prawnym nie będą żądać local file w okresie wyznaczonym terminami z art. 11k ust. 1 ustawy CIT (upływ dziesiątego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego) i z art. 11t ust. 1 ustawy CIT (koniec jedenastego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego)). Wydaje się zatem, że i realizacja, drugiego obok deregulacji postulatu wskazanego w uzasadnieniu do projektu zmian, czyli zwiększenia efektywności i sprawności działania organów podatkowych, stoi pod dużym znakiem zapytania.
Autor: Paweł Babicz, Starszy Konsultant, ADN Doradztwo Podatkowe
Weryfikacja merytoryczna: Marcin Chomiuk, Partner Zarządzający, Doradca Podatkowy, ADN Doradztwo Podatkowe
