Propozycje zmian przepisów dotyczących podmiotów powiązanych
Fundamentalna zmiana, jaka dokonała się w regulacjach dotyczących cen transferowych z początkiem 2019 r., sprawiła, że od kilku lat nowelizacje przepisów mają raczej charakter punktowy niż systemowy. Ostatnie miesiące i tygodnie przyniosły kilka inicjatyw legislacyjnych, których zasadniczy kierunek prezentujemy poniżej.
Prezydencki pomysł na transfer pricing
W pierwszej kolejności warto zwrócić uwagę na projekt ustawy, który wpłynął do Marszałka Sejmu w dniu 11 sierpnia br.
Proponowane w nim zmiany, w zakresie, w jakim dotyczą kwestii cen transferowych, koncentrują się w zasadniczej mierze na rozszerzeniu ilości danych raportowanych przez wybranych, w założeniu największych, podatników.
Prezydent RP chciałby, aby zakresem danych indywidualnych podatników podawanych do publicznej wiadomości na podstawie art. 27b ust.1 ustawy CIT, objęte były także wartości poniższych kategorii transakcji kontrolowanych:
- usługowych zakupowych, z wyłączeniem transakcji zakupu usług niematerialnych innych niż usługi o niskiej wartości dodanej, badawczo-rozwojowych, pośrednictwa i związanych z nieruchomościami;
- finansowych zakupowych;
- dotyczących aktywów, obejmujących zakup, najem, dzierżawę lub leasing wartości niematerialnych;
- dotyczących korzystania z wartości niematerialnych.
Wyłączone z tego obowiązku miałyby jednak zostać transakcje kontrolowane objęte zwolnieniem z obowiązku sporządzenia dokumentacji lokalnej na podstawie art. 11n pkt 1 i 1a ustawy CIT.
Projekt ustawy przewiduje także podwyższenie stawki dodatkowej sankcji pieniężnej określonej w art. 58a § 1 Ordynacji podatkowej z 10% do 20% wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego.
Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych, których średnioroczne przychody za ostatnie trzy lata przekraczają 5 000 000 000 zł mieliby z kolei podlegać kontroli celno-skarbowej z zakresu cen transferowych nie rzadziej niż raz na trzy lata.
Obowiązkom nakładanym na podatników towarzyszyć mają także dodatkowe wymogi, które spoczywać będą na Ministrze Finansów oraz Szefie Krajowej Administracji Skarbowej, którzy działając w porozumieniu, publikować mają raport o dochodach sektora finansów publicznych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok poprzedni. Zawartość przedmiotowego raportu obejmować ma m.in. zagregowane dane z informacji o cenach transferowych oraz informacje o liczbie przeprowadzonych kontroli podatników stosujących ceny transferowe, liczbie i zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, średnim czasie trwania kontroli, średniej liczbie osób zaangażowanych w czynności kontrolne oraz o liczbie szkoleń i liczbie przeszkolonych osób w zakresie czynności kontrolnych dotyczących podatników stosujących ceny transferowe.
Uszczegółowienie regulacji dotyczących oprocentowania pożyczek w ramach safe harbour
Istotnie węższe zmiany w zakresie transfer pricing planuje rząd. W projekcie ustawy z dnia 16 września br. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, założono jedynie doprecyzowanie regulacji związanej ze sposobem określenia oprocentowania pożyczek w ramach mechanizmu bezpiecznej przystani.
Praktyka stosowania przepisu art. 11g ust.1 pkt 1 ustawy CIT była niejednolita, w szczególności z racji określania wysokości oprocentowania zarówno w formule stałej, jak i zmiennej. Organy podatkowe skłonne były uznawać tylko ten drugi wariant za miarodajny dla reżimu safe harbour., wychodząc z założenia, że wynika to już z samej tylko redakcji przepisu, potwierdzonej w toku prac legislacyjnych nad projektem tzw. Polskiego Ładu. Ponadto, zdaniem Dyrektora KIS, w warunkach rynkowych oprocentowanie zmienne zazwyczaj różni się od oprocentowania stałego, co wynika przede wszystkim z oczekiwań dotyczących kształtowania się stóp rynkowych, zatem do niego ograniczać powinno się uproszczenie safe harbour (tak w interpretacji indywidualnej z dnia 22 maja 2024 r. ((0115-KDIT1.4011.322.2024.2.MR)). Dodatkowo, potwierdzając niejako zasadność modyfikacji oprocentowania stosownie do zmiany poziomu stóp procentowych, kwestionowano możliwość stosowania uśrednionych wartości stóp procentowych z wybranych notowań (tak w interpretacji indywidualnej z dnia 13 maja 2024 r. Dyrektor KIS (0111-KDIB1-1.4010.130.2022.7.SG) oraz WSA w Bydgoszczy z dnia 12 września 2024 r. (sygn. I SA/Bd 498/24)).
Planowana redakcja przywołanego powyżej przepisu zakłada, że wysokość oprocentowania pożyczki jest ustalana w oparciu o stopę zmienną, nie rzadziej niż co 3 miesiące, przy zastosowaniu rodzaju bazowej stopy procentowej i wysokości marży, ogłoszonych w aktualnym na dzień zawarcia umowy obwieszczeniu ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Kolejna wersja formularzy TPR
Warto odnotować także, że w planach jest już szósta wersja formularza TPR. Jak poinformowali w trakcie XXI Forum Cen Transferowych, które odbyło się 1 października br., przedstawiciele Ministerstwa Finansów, modyfikacje uwarunkowane są zmianami przepisów ustawy o rachunkowości.
Zapowiedzi te znalazły swoje potwierdzenie poprzez udostępnienie do testów roboczych wersji dokumentów elektronicznych dla nowych formularzy: Schemat TPR-C(6) oraz Schemat TPR-P(6) oraz upublicznienie projektów zmian rozporządzeń Ministra Finansów zmieniających rozporządzenia w sprawie informacji o cenach transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych oraz fizycznych (druk 1003 oraz 1005).
Podsumowanie
Kierunkowa koncepcja, aby podmioty stosujące ceny transferowe zobligowane były do coraz szerszego zakresu raportowania wraz z równoczesnym wzmożeniem kontroli oraz zwiększeniem dolegliwości sankcji za stwierdzone uchybienia nie wydaje się być szczególnie zaskakująca. Począwszy od roku 2019 wprowadzono do Ordynacji podatkowej regulacje dotyczące dodatkowego (sankcyjnego) zobowiązania podatkowego, stopniowo (wraz z kolejną wersją formularza) wzrasta też skala danych przekazywanych w ramach informacji TPR, a w ostatnim czasie powołany został Zespół ds. zwalczania agresywnego planowania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych, który – wraz z formalnie rozpoczynającym działalność Centrum Kompetencyjnym KAS ds. Zwalczania Agresywnego Planowania Podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) – zmierzać ma do przeciwdziałania agresywnej optymalizacji oraz transferowi zysków.
Dziwić może, że przy okazji zwiększania wymogów oraz kar za ich niespełnienie, brakuje propozycji zmian w tej części regulacji z zakresu transfer pricing, których stosowanie od lat budzi wątpliwości (za takie można uznać jedynie propozycję doprecyzowania kwestii oprocentowania w przypadku safe harbour).
Zapowiedzi nowej wersji formularza TPR, też najpewniej nie usuną praktycznych trudności, które niemal rokrocznie i coraz obszerniej, dokumentowane są w tzw. Informatorze TPR (ministerialna publikacja „TPR Informacja o cenach transferowych – pytania i odpowiedzi”).
Zupełnie odmienną kwestią pozostaje to, czy postulowane przez „duży” pałac zmiany wejdą w ogóle w życie w obliczu obecnych politycznych relacji z „małym” pałacem.
Autor: Paweł Babicz, Senior Associate, ADN Doradztwo Podatkowe