ADN – Doradztwo Podatkowe – Kontakt

PUBLIKACJE

NOWE POMYSŁY FISKUSA W ZAKRESIE USZCZELNIANIA PODATKU VAT

Uszczelnianie podatku VAT nadal stanowi priorytetowe działanie Ministerstwa Finansów. Nic w tym dziwnego skoro podatek VAT to niemal połowa wpływów do budżetu państwa. O ile jednak w początkowej fazie nowelizacji ustawodawca skoncentrował się na informatyzacji dokumentów przesyłanych do fiskusa (JPK, elektroniczne deklaracje) tak obecnie przede wszystkim wprowadza rozwiązania mające zapobiegać niekontrolowanym wyciekom podatku VAT z budżetu. Najistotniejszą zmianą, która wejdzie w życie już niebawem bo 1 listopada 2019 roku jest rezygnacja z mechanizmu odwrotnego obciążenia na rzecz podzielonej płatności w transakcjach krajowych. Fiskus doszedł bowiem do wniosku, że mechanizm reverse charge nie przyniósł oczekiwanych korzyści. Zapobiegał wyłudzeniom tylko na chwilę tj. dopóki kontrahenci nie znaleźli innego towaru, który był poza tym mechanizmem. Ponadto powstała teoria, która znajduje coraz więcej zwolenników, że mechanizm odwrotnego obciążenia nie tyle zapobiegał co wręcz przyczynił się do wyłudzeń podatku VAT. To wszystko przyczyniło się do zmiany koncepcji i zastąpienia tego mechanizmu instytucją już znaną polskiemu prawodawstwu od 1 lipca 2018 roku tj. mechanizmem podzielonej płatności.

SPLIT PAYMENT ZAMIAST REVERSE CHARGE I ODPOWIEDZIALNOŚCI SOLIDARNEJ.

Tym razem Split payment ma być obowiązkowy i to właśnie w tych transakcjach, do których obecnie ma zastosowanie odwrotne obciążenie. Oczywiście przy okazji nowelizacji pojawiło szereg nowych pozycji, które również wejdą w reżim podzielonej płatności. Ustawodawca stworzył nowy załącznik nr 15 do ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT), który w zasadniczej części składa się z towarów i usług objętych obecnie odwrotnym obciążeniem oraz z załącznika 13, który wymienia towary objęte odpowiedzialnością solidarną. Ta ostatnia instytucja zmieni swoją postać całkowicie. Przestanie bowiem funkcjonować kaucja gwarancyjna, a odpowiedzialność solidarna znajdzie zastosowanie do wszystkich towarów wymienionych w nowym załączniku 15 do ustawy VAT jeżeli wartość transakcji nie przekroczy 15 000 zł. To wszystko okraszone sankcją w wysokości 30% dodatkowego zobowiązania podatkowego w przypadku nie dopełnienia obowiązku zapłaty metodą podzielonej płatności i to zarówno dla sprzedawcy jak i nabywcy transakcji.

OGRANICZENIA W ZAKRESIE ZWOLNIENIA PODMIOTOWEGO VAT.

Ministerstwo w ramach uszczelnienia chce również poszerzyć katalog podmiotów, które nie będą mogły skorzystać ze zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ustawy o VAT. Przypomnijmy, że zwolnienie to jest dedykowane dla podmiotów mających relatywnie niskie obroty. Chodzi o kwotę 200 000 zł netto sprzedanych towarów i usług w skali roku. Poza towarami i usługami, których sprzedaż obecnie wyłącza możliwość zastosowania zwolnienia podmiotowego już od 1 września 2019 roku z takiej preferencji nie skorzystają podmioty, które dokonują dostaw towarów w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie. Dotyczy to zatem dostaw towarów na odległość jednak wyłącznie w zakresie: preparatów kosmetycznych i toaletowych,  komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych, urządzeń elektrycznych i nieelektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego, maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowanych,  hurtowych i detalicznych części do pojazdów samochodowych i motocykli. Zaprojektowana zmiana ma ograniczyć nadużycia w ww. branżach sprzedających swoje towary za pośrednictwem Internetu.

NOWY JPK_VAT, KASY FISKALNE ONLINE oraz NIP NA PARAGONIE.

Niezależnie od zmian systemowych Ministerstwo chce o nas wiedzieć coraz więcej. Pod płaszczykiem zmniejszenia obciążeń w zakresie ilości przesyłanych dokumentów do organów podatkowych zaplanowano nową strukturę JPK_VAT. Ma ona obejmować zarówno dane pochodzące z ewidencji VAT jak również deklaracji VAT. O ile zatem faktycznie od 1 kwietnia 2020 roku nie będziemy już wysyłać takich deklaracji jak VAT-7, VAT-7K czy VAT-27 wraz załącznikami VAT-ZZ, VAT-ZD, VAT-ZT to dane te i tak będą w posiadaniu fiskusa bowiem nowa struktur JPK_VAT będzie właśnie o nie poszerzona. Szef KAS otrzymana zatem informacje, które obecnie znajdują się w ww. deklaracjach tylko w formacie JPK, który daje mu znacznie większe możliwości analityczne niż obecnie istniejące deklaracje VAT. Nowy plik JPK_VAT będzie dokumentem elektronicznym wspólnym dla deklaracji VAT i ewidencji VAT, która będzie wysłana razem z deklaracją VAT. Podatnicy, którzy wybiorą rozliczenie kwartalne, co miesiąc będą przekazywać część ewidencyjną. Nie będą musieli już przesyłać obecnego pliku JPK_VAT, natomiast będą musieli przesyłać ewidencję VAT w nowej formie.

Ponadto od 1 maja br. obowiązują przepisy wprowadzające do obiegu kasę fiskalną online. Jest to kasa, która ma stały dostęp do Internetu i na bieżąco przesyła dane do tzw. Centralnego Repozytorium Kas, które prowadzi Szef KAS i udostępnia podległym organom podatkowym.

Pierwsze branże zobowiązane do stosowania tego typu kasy będą miały obowiązek zakupu i stosowania już od 1 stycznia 2020 roku.

Niezależnie od rodzaju stosowanej kasy fiskalnej ustawodawca z 1 stycznia 2020 roku wprowadza obowiązek podania nr NIP nabywcy na paragonie w sytuacji gdy nabywca będzie żądał wystawienia faktury do paragonu. Fakturę bowiem według nowych regulacji sprzedawca wystawi na rzecz podatnika podatku lub podatku od wartości dodanej wyłącznie, jeżeli paragon potwierdzający dokonanie tej sprzedaży zawiera numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej. Rozwiązanie to ma ograniczyć przypadki wystawiania faktur do paragonów podmiotom, które faktycznie nie dokonały zakupu. W przypadku stwierdzenia, że podatnik wystawił fakturę z naruszeniem ww. obowiązku, organ podatkowy ustala temu podatnikowi dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 100% kwoty podatku wykazanego na tej fakturze. Taka sama sankcja będzie nałożona również na nabywcę.

BIAŁA LISTA PODATNIKÓW VAT

Poza zmianami uszczelniającymi fiskus za kilka dni uruchomi nowy rejestr podatników VAT. Od 1 września br. dowiemy się więcej o naszych kontrahentach. Już nie tylko poznamy status podmiotu tj. czy jest podatnikiem VAT czynnym, zwolnionym czy niezarejestrowanym ale również zobaczymy m. in. jego nazwę,  REGON, PESEL lub nr KRS jeśli posiada, adres siedziby (dla podmiotu niebędącego osobą fizyczną), adres stałego miejsca prowadzenia działalności albo adres miejsca  zamieszkania, daty rejestracji, odmowy rejestracji albo wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT oraz podstawę prawną tych działań. Nowy rejestr umożliwi sprawdzenie, czy podmiot znajduje się w wykazie na wybrany dzień, przypadający nie wcześniej niż w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym podmiot jest sprawdzany.

Ponadto w nowym rejestrze będą uwidocznione numery rachunków rozliczeniowych o których mowa w ustawie Prawo bankowe. Ta ostatnia informacja będzie nas obligować do za

Od 1 stycznia 2020 roku będzie bowiem obowiązywać sankcja w przypadku nie dopełnienia obowiązku wpłaty na rachunek wskazany w rejestrze podatników VAT czynnych. Oznacza to, że zapłata na innym rachunek niż wskazany w rejestrze będzie skutkować pozbawieniem możliwości zaliczenia tego wydatku do kosztów uzyskania przychodów.

WIĄŻĄCA INFORMACJA STAWKOWA ORAZ UJEDNOLICENIE STAWEK VAT.

Korzystną z perspektywy podatnika wydaję się być również stworzenie instytucji Wiążącej Informacji Stawkowej.   Nowelizacja zakłada zmianę sposobu identyfikowania towarów i usług na potrzeby VAT i odejście od stosowania Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2008) na rzecz unijnej Nomenklatury Scalonej (CN) w zakresie towarów oraz aktualnej Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług PKWiU 2015 w zakresie usług. Obecnie nie ma możliwości uzyskania wiążącej informacji o właściwej stawce podatku VAT dla towarów i usług. Alternatywą jest decyzja Głównego Urzędu Statystycznego w Łodzi jednak nie jest ona wiążąca dla organów podatkowych. Potrzeba utworzenia WIS wynika – jak wskazuje MF – z konieczności zapewnienia podatnikom ochrony i umożliwienia prawidłowego przyporządkowanie stawki podatku do danego towaru lub usługi.

Wiążąca Informacja Taryfowa przybierze postać decyzji w odróżnieniu od dotychczas funkcjonujących opinii klasyfikacyjnych GUS. WIS ma zapewnić ich posiadaczom ochronę, ponieważ organ podatkowy nie będzie mógł kwestionować np. wysokości stawki podatkowej stosowanej przez podatnika w oparciu o uzyskaną WIS (oczywiście wówczas, gdy towar albo usługa będzie odpowiadać opisowi zawartemu w WIS).

Wraz z wprowadzeniem WIS stworzono nową matrycę stawek VAT. Już od 1 listopada 2019 roku będą obowiązywały nowe stawki VAT na e-prasę i e-booki. Kolejne zmiany wejdą w życie 1 kwietnia 2020 roku i obejmą niektóre produkty żywnościowe, artykuły dla dzieci, kobiet oraz wybrane owoce i przyprawy.

ORZECZNICTWO I BIEŻĄCE PROBLEMY.

Niezależnie od powyższych pomysłów fiskusa na uszczelnienie wpływów z podatku VAT, należy zwrócić uwagę na kształtujące się orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W szczególności do najważniejszych wyroków w ostatnich miesiącach należy zaliczyć wyrok TSUE z dnia 2 maja 2019 roku, sygn. C-224/18 w sprawie BUDIMEX S. A. Orzeczenie bardzo korzystnie rozstrzyga kwestię rozpoznania obowiązku podatkowego dla usług budowlanych. Nie mniej doniosłe jest orzeczenie TSUE z dnia 8 maja 2019 roku, sygn. C-127/18, które otwiera podatnikom możliwość zastosowania ulgi na złe długi również w przypadku utraty przez dłużnika statusu podatnika VAT. TSUE wskazał, że jeśli dłużnik nie prowadzi działalności gospodarczej, to znaczy, że utracił źródło zarobkowania a to stanowi wyraźny element uzasadniający ostateczny charakter niewywiązania się z płatności. Do bardzo istotnych należy zaliczyć także wyrok TSUE dnia  z 15 maja 2019 r., sygn. C-235/18, w sprawie Vega International, w którym sąd uznał, że ani emitenci kart paliwowych, ani ich klienci kupujący benzynę lub olej napędowy na stacji nie mogą odliczać podatku zawartego w cenie paliwa, jeśli emitent refakturuje paliwo na korzystającego z karty i pobiera za to opłatę. W takiej sytuacji bowiem emitent udostępniający klientom karty paliwowe nie sprzedaje paliwa, tylko świadczy usługę finansową (kredytową), która jest zwolniona z podatku.

Nie bez znaczenia pozostaje kwestia sporu w zakresie swoistego rodzaju sankcji z tytułu nie wykazania podatku należnego w transakcjach WNT, importu usług i krajowych rozliczanych w reżimie odwrotnego obciążenia. Sankcja przewiduje brak możliwości wykazania podatku naliczonego wraz z należny jeżeli upłynęły trzy miesiące od końca miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy. Wojewódzkie sądy administracyjne orzekły bowiem, że regulacja stanowiąca o „rozszczepieniu” podatku naliczonego od należnego jest niezgodna z prawem unijnym.

Te i wiele innych wyroków mogą doprowadzić do bardzo istotnych zmian w przepisach prawa dotyczących podatku VAT albo zmienić całkowicie ich sposób interpretowania.

PODSUMOWANIE.

Analizując powyższe nowelizacje fiskus nieustannie podejmuje bardzo intensywne działania w celu  poprawy wpływów do budżetu państwa. Niezależnie od celu jaki przyświeca ustawodawcy (uszczelnienie wpływów z podatku VAT) z całą pewnością można stwierdzić, że obciążenia podatkowe i wymagania jakich fiskus oczekuje od podatnika wciąż rosną. To powoduje, że bez pomocy profesjonalistów przedsiębiorca jest narażony na możliwość popełnienia wielu błędów, które mogą słono kosztować. W tym celu przygotowaliśmy dla Państwa szereg szkoleń skoncentrowanych zarówno na nowelizacjach przepisów o podatku od towarów i usług jak również szkoleń pozwalających zapoznać się z podatkiem VAT w kompleksowym zakresie.

Autor:

Marcin Borkowski
Senior Associate
ADN Podatki Sp. z o.o.

tel. (48) (22) 208 28 88

25 sierpnia 2019

Zaufali nam

Do grona Klientów, którzy obdarzyli zaufaniem naszą Kancelarię, zaliczają się m.in.:

Strona korzysta z plików cookie. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Ok, rozumiem.