Opodatkowanie VAT bonów jednego oraz różnego przeznaczenia

Obecność różnego typu voucherów, kart podarunkowych, czy bonów zauważalna jest w wielu branżach. Warto zwrócić uwagę, iż z punktu widzenia podatku od towarów i usług podlegają one opodatkowaniu, jednakże sposób nie jest jednolity.

Ustawa o VAT posługuje się pojęciem „bonu”, a także dodatkowo wyróżnia jego dwa typy. Zgodnie z art. 2 pkt 41:

rozumie się przez to instrument, z którym wiąże się obowiązek jego przyjęcia jako wynagrodzenia lub części wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, w przypadku którego towary, które mają zostać dostarczone, lub usługi, które mają zostać wykonane, lub tożsamość potencjalnych dostawców lub usługodawców są wskazane w samym instrumencie lub określone w powiązanej dokumentacji, w tym w warunkach wykorzystania tego instrumentu”.

Z kolei ww. typy dzielą się na:

  • Bon jednego przeznaczenia (SPV);
  • Bon różnego przeznaczenia (MPV).

Przez bon jednego przeznaczenia – na podstawie art. 2 pkt. 43 ustawy o VAT,

rozumie się przez to bon, w przypadku którego miejsce dostawy towarów lub świadczenia usług, których bon dotyczy, oraz kwota należnego podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze z tytułu dostawy tych towarów lub świadczenia tych usług są znane w chwili emisji tego bonu”.

Z kolei w myśl art. 2 pkt 44 ustawy o VAT, jako bon różnego przeznaczenia:

rozumie się przez to bon inny niż bon jednego przeznaczenia”.

W praktyce oznacza to, że rodzaj bonu będą determinowały okoliczności, czy w chwili jego emisji znane były:

  • Miejsce dostawy towarów lub świadczenia usług, których bon dotyczy;
  • Kwota należnego podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze.

W przypadku łącznego spełnienia powyższych warunków, będziemy mieli więc do czynienia z bonem jednego przeznaczenia. Jeśli natomiast choćby jeden z nich nie został spełniony – wówczas będzie to bon różnego przeznaczenia.

Powyższe rozróżnienie odgrywa kluczową rolę w aspekcie poprawnego ustalenia źródła powstania obowiązku podatkowego w VAT, bowiem sytuacja w zależności od rodzaju bonu znacząco się różni.

W przypadku SPV, obowiązek podatkowy powstanie w momencie pierwszego wprowadzenia go do obrotu, a także każdego kolejnego przekazania. Wynika to z art. 8a ust. 1 ustawy o VAT:

„Transfer bonu jednego przeznaczenia dokonany przez podatnika działającego we własnym imieniu uznaje się za dostawę towarów lub świadczenie usług, których ten bon dotyczy”.

Pojęcie „transferu bonu” jest definiowane przez ustawę o VAT, i zgodnie z art. 2 pkt 43:

rozumie się przez to emisję bonu oraz każde przekazanie tego bonu po jego emisji”.

Z kolei na podstawie art. 8b ust. 1:

„Faktyczne przekazanie towarów lub faktyczne świadczenie usług dokonane w zamian za bon różnego przeznaczenia przyjmowany przez dostawcę lub usługodawcę jako wynagrodzenie lub część wynagrodzenia podlega opodatkowaniu podatkiem. Nie podlega opodatkowaniu podatkiem wcześniejszy transfer bonu różnego przeznaczenia”.

W praktyce więc, tak długo jak usługa czy też towar, którego bon dotyczy nie zostaną „skonsumowane”, tak nie powstanie z ich tytułu obowiązek podatkowy. Wynika to z faktu, iż do tego czasu nie jest możliwe ustalenie dokładnej wysokości podatku.

Autor: Dominik Pitucha, Praktykant, ADN Doradztwo Podatkowe